از لوازم وجود شخصى مىباشند . ذوات حقايق از يكديگر بالذات و يا بحسب صفات تشخص و تميز دارند « و اللّه اعلم » . « 1 » ما بطور مفصل منشأ تشخص و كيفيت تميز و تخصص و تعين حقايق را در حواشى خود بر شرح مشاعر ملا صدرا بيان و تحقيق نموده‌ايم و اين مطلب را بر طبق مشارب متعدد و بنا بر طرق مختلف بيان كرده‌ايم . « و للناس فيما يعشقون مذاهب » . روايات متعددى از طريق ائمه « عليهم السلام » ، در عدم مجعوليت اعيان و ذاتى بودن لوازم اعيان وارد شده است نظير : « السعيد سعيد في بطن امه » و « الناس معادن كمعادن الذّهب و الفضّة » و « من خلقه اللّه سعيدا لم يصر شقيا و من جعله شقّيا لم يصر سعيدا » ، ناظر به همين مطلب است و منافات با اختيار ندارد .

--> حقايق مترتب مىشود ، ناشى از تعين حقايق در علم حق است ، حتى اختيار حقايق امكانى ظل اختيار حق است و آنچه بر عالم بگذرد در كتاب جامع حق و ام الكتاب مسطور است . « همهء مردم از آخر مىترسند ، خواجه عبد اللّه از اول مىترسد » . ( 1 ) . مخفى نماند كه تميز و تعين وجود حق از غير باعتبار ذات و مقام غيب وجود نيست ، چنين وجودى چون بوجه من الوجوه تعين ندارد ، حكم بتميز و سوائيت در او جارى نيست . رجوع بشود بشواهد ربوبيه ، چاپ سنگى طهران ، ص 7 و اسفار اربعه ، « چاپ جديد طهران ، 1378 . ص 44 . حواشى و تعليقات نگارنده بر شرح المشاعر ، چاپ مشهد ، 1383 ق ، ص 138 تا 245 .